HASSAS TARIM VE OTOMATİK DÜMENLEME TEKNOLOJİSİ

Hassas Tarım ve Otomatik Dümenleme Teknolojisi

Makale

Küresel ısınmanın etkileri, artan dünya nüfusu, köyden kente göçlerin çoğalması üretimde verimliliğin arttırılmasını zorunlu hale getirmiştir. Üretimde verimliliği arttırabilmek için teknolojiyi tarımın içerisinde kullanmak zorundayız. Bu amaçla günümüzde akıllı tarım, hassas tarım, tarımda 4.0 vb. çeşitli kavramlar kullanılmaktadır.

Aslında bu kavramların temel mantığı çevreyi koruyup, sürdürülebilir bir üretim yapmak, verim ve karlılığı arttırmak için entegre edilmiş bilgiye dayalı, arazinin yapısına göre değişken oranlı girdi uygulamaların yapılabildiği bir üretim şeklinin yapılmasını sağlamaktır. Tarımsal uygulamalarda daha hassas ve efektif girdi kullanımını sağlayabilmek ancak buna uyumlu tarım makinalarının kullanılması ile mümkündür.

Günümüzde tarım arazilerinde robotik ve otonom araçların kullanılması çoğalmaktadır. Bu araçların kullanılmasındaki sebeplerden birisi de insandan kaynaklı hataları ortadan kaldırmak ve iş gücü maliyetlerini azaltmaktır. Son yıllarda kullanımı yaygınlaşmakta olan otomatik dümenleme sistemine sahip traktörlerde bu kapsamda değerlendirilmelidir. Otomatik dümenleme teknolojisi; sürücünün traktör veya kendi yürür tarım makinalarını daha önceden belirlenen güzergahta hareket edebilmesini sağlayan sistemlerdir. Uzun yıllardır bu konu hakkında çeşitli çalışmalar yapılmaktadır ancak GNSS esaslı modern sistemlerin kullanılması ile birlikte 1990’lı yıllardan itibaren dümenleme teknolojileri gelişmeye başlamıştır. Günümüzde gelişmiş ülkelerde en çok kullanılan hassas tarım teknolojilerinden biri bu dümenleme sistemleridir. Önümüzde ki yıllarda ülkemizde giderek bu sistemlerin yaygınlaşacağı düşünülmektedir.

Akıllı Traktör Sistemlerinin Faydaları Nelerdir?

TARNET olarak bizlerde Akıllı traktör sistemleri adını verdiğimiz içerisinde otomatik ve manuel seçenekleri bulunan bu dümenleme teknolojileri üzerinde çalışmalarımızı sürdürmekteyiz. Genel olarak dümenleme sistemlerinin sağlamış olduğu faydaları şu şekilde sıralayabiliriz.

  • Daha etkin düzgün paralel hatlarda toprak işleme uygulamaları yapılabilmektedir,
  • Ekim sırasında istenilen hatlar üzerinde daha doğru sıra arası ve sıra üzeri mesafeler tutturulabilmektedir,
  • Özellikle ilaçlama ve gübreleme uygulamalarında üst üste çakımalar, örtüşmeler azalmaktadır,
  • İlaç ve diğer kimyasalların maliyetler azaltılmaktadır,
  • Daha kaliteli ürünler üretilebilmektedir,
  • Verimlilik artışı sağlanabilmektedir,
  • Çevre kirliliğini azaltmaktadır,
  • Büyük arazilerde bu sistemlere sahip traktörler ile daha fazla hat çekilebildiği için üretim artışı sağlanmaktadır,
  • Operatörlerin yaşamış olduğu yorgunluk ve stresler azalmaktadır.
  • İş gücü zorlukları ve maliyetleri azalmaktadır.

Aile Çiftçileri Bu Teknolojiden Nasıl Faydalanabilir?

Gıda ve Tarım Örgütü FAO’ya göre dünyada yaklaşık 500 milyonun üzerinde aile çiftçisi bulunmaktadır. Tarımsal üretimin %80’ini bu aile çiftçileri gerçekleştirmektedirler. Kalan %20’lik üretim ise endüstriyel çiftçiler tarafından üretilmektedir. Tarım teknolojileri kapsamında üretilecek olan çözümlerin bu bahsettiğimiz aile çiftçilerinin yapısına uygun olması da gereklidir. Bu tarz teknolojilerin aile çiftliklerine sunulmasında kullanım zorlukları, maliyet-fayda oranları, küçük parçalı arazilerde üretim yapılması gibi parametreler göz önüne alınmalıdır. Akıllı traktör sistemlerinde kullanıcıya sunulacak olan manuel seçeneği de aile çiftçilerimizi düşünerek geliştirilmiştir. Kullanıcıya tak-çalıştır şeklinde sunulacak olan bu teknolojide; operatör anlık olarak kendisine gelen konum bilgilerini görerek rota üzerindeki sapmalarına göre düzeltmeler yapabilecektir. Otomatik dümenleme seçeneğine göre daha basit ve ekonomik bir yaklaşım oluşturacaktır. Üstelik çiftçiler bu sistemi başka traktörlere de çok fazla zaman kaybetmeden aktarabileceklerdir.

Akıllı Traktör Sistemleri Hangi Uygulamalar Sırasında Daha Fazla Avantaj Sağlar?

Özellikle ilaçlama ve gübreleme uygulamalarında bir sıra bitirildikten sonra traktörün ikinci sıraya girmesi esnasında yeterince hassas dönüş alamadığı için üst üste örtüşmeler yaşanmaktadır. Bu sebeple büyük girdi kayıpları oluşurken ürün kalitesi de olumsuz etkilenmektedir.

Traktörün arkasına birden fazla ekipman takılarak yapılan uygulamalar; sürücünün traktör kontrolüne daha çok odaklanmasına neden olurken arkadaki ekipmanları daha az kontrol edebilmesine sebep olmaktadır. Buda ekipmanların performansında azalmaya, hatalı işlemler yapmaya veya ürün kayıplarının oluşmasına neden olmaktadır.

Hassas uygulamalar yapıldığı için özellikle büyük arazilerde daha fazla hat çekilebilmesi mümkündür bu sebeple aynı araziden daha fazla ürün elde edilebilmektedir.

Sonuç

Dünyadaki robotik ve otonom teknolojilerin giderek yaygınlaşması ile birlikte bu teknolojiler tarım alet ve ekipmanlarında da görülmeye başlamıştır. Birçok araştırma ve geliştirme, tarım araçlarındaki robotik sistemler veya otomatik kontroller üzerine odaklanmıştır.

Dünyada tarım teknolojileri kapsamında önde gelen yabancı firmalar tarafından bu sistemler üretilmekte ve birçok ülke tarafından kullanılmaktadır. Ancak bu sistemlerin maliyetleri ve kullanım zorluklarını düşünen çiftçilerin bu teknolojilerden yararlanabilmesi kolay olmamaktadır.

Tarnet olarak bizlerde ülkemizde de bu teknolojiyi yerli imkanlar ile üretip hem aile çiftçilerimizin hem de endüstriyel çiftçilerimizin kullanabileceği seçeneklerle hizmete sunabileceğimiz Akıllı Traktör Sistemlerinin araştırma ve geliştirme süreçlerini sürdürmekteyiz. Amacımız tarım teknolojileri kapsamında ülkemizdeki dışa bağımlılığı azaltarak, çiftçilerimizin iş gücünü ve girdi maliyetlerini düşürürken, ürün kalitesi ve verimliliğini arttıracak sistemleri üretebilmek yer almaktadır. 

Koray BİLASA
Tarım Teknolojileri ve AR-GE Direktörlüğü Uzman Yardımcısı